دوره 3، شماره 2 - ( تابستان 1398 )                   جلد 3 شماره 2 صفحات 70-61 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mehrafarin R, Vosouq-Babayi E. The Impact of Geographical Factors in the Distribution Pattern on Parthian Sites in the Chehel-Chay River Basin, Minoudasht. Archaelogy 2019; 3 (2) :61-70
URL: http://archj.richt.ir/article-10-299-fa.html
مهر آفرین رضا، وثوق بابایی الهام. نقش عوامل جغرافیایی در الگوی پراکندگی محوطه‌های اشکانی در حوضۀ رودخانۀ چهل چای مینودشت. مجله باستان‌شناسی. 1398; 3 (2) :61-70

URL: http://archj.richt.ir/article-10-299-fa.html

نقش عوامل جغرافیایی در الگوی پراکندگی محوطه‌های اشکانی در حوضۀ رودخانۀ چهل چای مینودشت
رضا مهر آفرین*1 ، الهام وثوق بابایی2
1- دانشیار گروه باستان‌شناسی دانشگاه مازندران
2- دانشجوی دکتری باستان‌شناسی دوران تاریخی، دانشگاه مازندران
چکیده:   (4146 مشاهده)
حوضۀ رودخانۀ چهل‌چای مینودشت، در حاشیۀ شرقی دشت گرگان، بر اساس منابع مکتوب تاریخی و داده‌های باستان‌شناختی، یکی از مناطق استراتژیک در دوران تاریخی، به‌ویژه دورۀ اشکانی، بوده است . در بررسی‌های روشمند باستان‌شناختی که با هدف شناسایی الگوی پراکندگی استقرارگاه های اشکانی در منطقه انجام گرفت، 110 محوطه شناسایی شد که از آن میان، 80 مورد به دورۀ اشکانی مربوط است. یکی از رویکردهای نوین در باستان‌شناسی جدید، باستان‌شناسی منظر است که به بررسی رابطۀ بین محیط زیست و استقرارگاه ها می‌پردازد. در این مقاله نیز تلاش شده با استفاده از داده‌های حاصل از بررسی های باستان‌شناختی و با به‌کارگیری مؤلفه‌های باستان‌شناسی منظر، متغیّرهای زیست‌محیطی مؤثر در پراکندگی محوطه‌ها شناسایی و الگوهای استقراری منطقه در دورۀ اشکانی بازسازی شود. در این راستا، با استفاده از نرم‌افزار GIS و بر اساس روش تحلیل خوشه‌ای، اطلاعات باستان‌شناختی مینودشت در بافت زیست محیطی قرار گرفت و خروجی نقشه‌ها نشان داد که رودخانۀ چهل چای، ارتفاع و راه‌های ارتباطی، از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر الگوی پراکندگی محوطه‌هاست. استقرارگاه ها در بخش درّه‌های میانکوهی به‌صورت خطّی و در امتداد رودخانه بوده که اغلب چون زیستگاه‌های موقت مورداستفاده قرار می گرفتند. در قسمت دشت، محوطه‌ها با توجه به وسعت زیاد، ارتفاع تپه و فاصله کم استقرارگاه ها نسبت به یکدیگر سکونتگاه‌های دائمی بوده و همگی گرداگرد شهر بزرگ دشت حلقه ایجاد شده بودند.

 
واژه‌های کلیدی: باستان‌شناسی منظر، بررسی باستان‌شناختی، مدل خوشه‌ای، مینودشت، دورۀ اشکانی
متن کامل [PDF 2565 kb]   (1498 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: اموال فرهنگی
دریافت: 1399/4/14 | پذیرش: 1398/10/10 | انتشار: 1398/10/10
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.