دوره 4، شماره 4 - ( شماره انگلیسی 1403 )                   جلد 4 شماره 4 صفحات 0-0 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.22034/ARCHJ.4.4.1

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Moghaddam A. An Integrated Model for Archaeological site Preservation implemented in the Zohreh Prehistoric Project at Chega Sofla, Southwestern Iran. Archaelogy 2025; 4 (4) : 1
URL: http://archj.richt.ir/article-10-2043-fa.html
مقدم عباس. ارائه یک الگوی یکپارچه برای حفاظت از محوطه‌های باستان‌شناسی در قالب پروژۀ پیش‌ازتاریخی زهره در محوطۀ چگاسفلا، جنوب‌غربی ایران. مجله باستان‌شناسی. 1403; 4 (4)

URL: http://archj.richt.ir/article-10-2043-fa.html

ارائه یک الگوی یکپارچه برای حفاظت از محوطه‌های باستان‌شناسی در قالب پروژۀ پیش‌ازتاریخی زهره در محوطۀ چگاسفلا، جنوب‌غربی ایران
عباس مقدم*
دانشیار پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، abbas.moghaddam@gmail.com
چکیده:   (216 مشاهده)
یافته‌های دو دهۀ اخیر در حوزۀ باستان‌شناسی نشان داده است که به‌کارگیری الگویی یکپارچه، متشکل از کاوش‌های علمی، راهبردهای حفاظت پیشگیرانه و برنامه‌های آگاهی‌بخشی عمومی، می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در صیانت از محوطه‌های باستان‌شناختی ایفا کند. پروژۀ پیش‌ازتاریخی زهره (۱۳۹۴–۱۳۹۸) نمونه‌ای از چنین رویکردی است که در مواجهه با یکی از مهم‌ترین و در عین حال آسیب‌پذیرترین محوطه‌های باستانی ایران، یعنی چگاسفلا، به اجرا درآمد. چگاسفلا، واقع در دشت حاصلخیز زهره (زیدون) و در فاصله‌ای اندک از کرانه‌های شمالی دریای پارس، از بزرگ‌ترین محوطه‌های پیش‌ازتاریخی ایران به شمار می‌رود. این محوطه واجد شواهدی ارزشمند از نوآوری‌های انسانی و سنت‌های آیینی و تدفینی متعلق به حدود شش هزار سال پیش است. با وجود شناسایی نخستین آن در اوایل دهۀ ۱۳۵۰، طی نزدیک به پنج دهه این محوطه در معرض تهدیدهای متعددی از جمله توسعه فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی، آسیب‌های محیطی و بی‌توجهی اداری قرار داشت؛ وضعیتی که تنها با ثبت در فهرست آثار ملی، تعیین و ابلاغ ضوابط عرصه و حریم و آغاز پروژۀ زهره تغییر یافت. رویکرد این پروژه بر مبنای طراحی دقیق پژوهشی، اجرای تدابیر حفاظتی در محل و، به‌ویژه، ارتقای سطح آگاهی جامعۀ محلی شکل گرفت و در این مسیر از الگوهای موفق جهانی ــ همچون تجربۀ چتل‌هویوک در ترکیه ــ الهام گرفته شد. در نوشتار حاضر، ضمن تبیین چارچوب‌های نظری پروژه، فعالیت‌های متنوعی که در پنج سال نخست اجرای آن به انجام رسید، مرور و تحلیل می‌شود. نمونۀ چگاسفلا می‌کوشد نشان دهد که توجه نظام‌مند به محوطه‌های باستان‌شناختی و به‌کارگیری الگویی یکپارچه از پژوهش باستان‌شناختی، حفاظت پیشگیرانه و معرفی ارزش‌های فرهنگی در سطوح محلی، ملی و بین‌المللی، می‌تواند به‌عنوان راهبردی مؤثر و تکرارپذیر برای مدیریت پایدار میراث باستانی مورد استفاده قرار گیرد.
شماره‌ی مقاله: 1
واژه‌های کلیدی: چگاسفلا، حفاظت پیش‌گیرانه، آگاهی‌بخشی عمومی، کاوش‌های باستان‌‌شناسی
متن کامل [PDF 1850 kb]   (121 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: حفاظت و مرمت آثار تاریخی_ فرهنگی
دریافت: 1403/8/24 | پذیرش: 1403/11/20 | انتشار: 1404/12/3
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.