تهران، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی، گروه باستان شناسی ، nazifsamaneh@yahoo.com
چکیده: (228 مشاهده)
ظهور سکونتگاههای دائمی در دوران نوسنگی بهطور چشمگیری روابط اجتماعی و فعالیتهای روزمره ساکنان اولیه را تغییر داد. بقایای معماری به عنوان مدارک مهمی از ارزشها، هنجارها و نقشهای جنسیتی در فضاهای خانگی جوامع گذشته عمل میکنند. این مطالعه رویکردی تحلیلی-توصیفی دارد و به بررسی رابطه بین فضا و جنسیت در سایتهای نوسنگی ایران، شام و قبرس میپردازد و نقش زنان و مردان در ساخت و ساز معماری را برجسته کرده و تغییرات ایدئولوژیک جنسیتی معاصر را نقد میکند. دادهها از طریق مرور گسترده ادبیات و دادههای میدانی از سایتهای منتخب که برای دسترسی، تنوع فرهنگی و جغرافیایی و وجود دادههای فضایی و معماری انتخاب شدهاند، گردآوری شدهاند. تمرکز تحلیلی بر تعاملات جنسیتی و تقسیم کار در فضاهای مسکونی است و با استفاده از روشهای مقایسهای، نقشهای اجتماعی در فرایندهای معماری را دقیقتر بازسازی میکند. یافتهها نشان میدهد که فضاهای خانگی دارای کارکردهای چندگانه مرتبط با جنسیت بوده و دیدگاههای سنتی که این فضاها را صرفاً حوزه زنان میدانند را به چالش میکشد. نتایج تأکید بر تقسیم کار منعطف و جمعی دارد که در آن هر دو جنس فعالانه در ساخت و سازماندهی فضاهای اجتماعی مشارکت داشتهاند. این دیدگاه به درک بهتر پیچیدگیهای اجتماعی و دینامیکهای فضایی نوسنگی کمک کرده و نقشهای جنسیتی را به عنوان متغیر و یکپارچه در زمینههای مختلف ترسیم میکند.
شمارهی مقاله: 2
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
پیش از تاریخ دریافت: 1403/8/30 | پذیرش: 1403/11/24 | انتشار: 1404/12/3