other بررسی باستان‌شناختی منطقۀ سفیدکوه مکران با رویکرد قوم‌باستان‌شناسی <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:IRANsans;">مطالعات قوم‌باستان‌شناسی امروزه یکی از ارکان اصلی پژوهش‌های باستان‌شناسی است و اهمیت زیادی دارد. قوم‌باستان‌شناسی با به‌کارگیری روندهایی شروع به تطبیق و مقایسۀ یافته‌های ایستای باستان‌شناسی و یافته‌های پویای مردم‌شناسی، بسط و ربط دادن آنها باهم و شرایط محیطی می‌کند و از مطالعۀ این فرایند به‌منظور شناخت هرچه بهتر جوامع انسانی در گذشته کمک می‌گیرد. جنوب‌شرق ایران یکی از مناطق حائز اهمیت در تعاملات فرهنگی با مناطق درۀ سند، بین‌النهرین، فلات ایران و نوار ساحلی جنوب ایران بوده است؛ این منطقه به‌دلیل دارابودن اقلیمی مرطوب و حاره‌ای، کوهستان‌های صعب‌العبور و صحراهای خشک به هندوستان کوچک مشهور است. پژوهش پیش ‌رو در منطقۀ سفیدکوه واقع در شهرستان نیکشهر، بخش بنت استان سیستان‌بلوچستان انجام شده است. این منطقه سکونتگاه جوامعی با الگوی استقراری نیمه‌یکجانشین در قالب دهکده‌های پراکنده و منسجم با الگوی قرارگیری خاص در کنار رودخانه‌ها یا دشت‌های میان‌کوهی است که از الگوی معماری مدور، بیضی به‌طور منسجم و راست<span dir="LTR">&lrm;</span>‌گوشه به صورت محدود تبعیت می‌کند. الگوی معیشت این جوامع بسیار گسترده است و برمبنای کشاورزی، باغداری، دامداری، شکارگری، گردآوری غذا، تجارت و کارگری استوار است و از الگوهای فرهنگی و اقتصادی و مناسبات سیاسی و اجتماعی منحصربه‌فردی پیروی می‌کنند که به دوران پیش‌از‌تاریخ شباهت دارد. دو هدف مجزا و البته مرتبط در این پژوهش موردنظر قرار گرفت: مرحلۀ اول، بررسی و شناسایی محوطه‌های باستانی منطقه و مرحلۀ دوم، بررسی مردم‌شناسی جوامع زندۀ کنونی. در این پژوهش تداوم الگوهای استقراری جوامع مورد مطالعه و نیز شناسایی و ثبت تمامی الگوهای زیستی و فرهنگی استقرارهای زنده در منطقۀ سفیدکوه مکران (بلوچستان) بررسی شد. در نهایت، با به‌کارگیری رویکردهای قوم‌باستان‌شناسی میزان شباهت و تفاوت جوامع موردنظر با جوامع پیش‌از‌تاریخ (منحصراً فراپارینه سنگی، نوسنگی، مس و سنگ) سنجیده شد که نهایتاً منجر به آگاهی بهتر از فرهنگ‌های باستانی و خاص منطقه شد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">Today, Ethnoarcheological studies are one of the main pillars of archaeological research and are of great importance. Ethnoarcheological, by using mechanisms It begins to compare and analogy static archaeological findings with dynamic anthropological findings, expands them, relates to each other, as well as environmental conditions, and helps to study this process in order to better understand human societies in the past. Southeastern Iran has been one of the important areas in cultural interactions with the Indus Valley, Mesopotamia, the Iranian plateau and the southern coast of Iran; this region is known as Little India due to its humid and tropical climate, impassable mountains and dry deserts. The present study was conducted in SefidKuh area located in Nikshahr city, Bent district of Sistan and Baluchestan province. This area is home to communities with a semi-sedentary settlement pattern in the form of scattered and cohesive villages with a specific location pattern along rivers or intermountain plains that follow the pattern of circular, oval, cohesive and rectangular architecture in a limited way. The livelihood pattern of these communities is very broad and is based on agriculture, horticulture, livestock, hunting, food gathering, trade and labor, and they follow unique cultural and economic patterns and political and social relations similar to prehistoric times. Two separate and, of course, related objectives were considered in this study; in the first stage, the project of surveying and identifying the ancient sites of the region was carried out, and in the second stage, the anthropological study of the current living communities was considered. In this study, the continuity of the settlement patterns of the studied communities and also the identification and registration of all biological and cultural patterns of living settlements in Sefidkuh of Makran area (Balochistan) were examined. Finally, using the approaches of the thnoearcheological, the similarity and difference between the communities in question and prehistoric communities (exclusively, Epipaleolithic, Neolithic, Chalcolithic) was measured, which ultimately led to a better awareness of the region&#39;s ancient and special cultures.<br> <span dir="RTL"></span></div> بررسی باستان‌شناختی, قوم‌باستان‌شناسی, بلوچستان, سفیدکوه, جوامع پیش‌از‌تاریخ Archaeological Survey, Ethnoarchaeological, Balochistan, Sefidkuh, Pre-Historic Communities. 77 94 http://archj.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2209-1&slc_lang=other&sid=10 Hossein Vahedi حسین واحدی hossein.vahedi20@Gmail.com Yes Master of Archeology student, prehistoric orientation of Shahrekord University, Faculty of Literature and Humanities دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه باستان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Sajjad Samiei سجاد سمیعی sajjad.samiei548@gmail.com No Master of Archeology, Freelance Researcher کارشناس ارشد باستان‌شناسی، پژوهشگر آزاد Armin Sheikhi آرمین شیخی armin.sheikhi@gmail.com No PhD student in Archeology, Historical Orientation, Islamic Azad University, Faculty of Literature and Humanities, Central Tehran Branch دانشجوی دکتری، گروه باستان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرکزی، شهر تهران، ایران