other مطالعه سفال‌های آبی و سفید محوطۀ زلف‌آباد فراهان <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:IRANsans;">سفال یکی از یافته‌های باارزش در کاوش‌های باستان‌شناسی است که در ایران قدمت زیادی دارد و توانسته بخشی از نقاط تاریک تاریخ این سرزمین را هویدا کند. در دوران پیش از اسلام سفال از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بود؛ در دورۀ اسلامی هم به‌ویژه، با ظهور سلسلۀ سلجوقی تحولی چشمگیر در تمامی عرصه‌های هنری و صنعتی ازجمله سفالگری پدید آمد. در کاوش‌های باستان‌شناسی سال‌های 1388و 1389 محوطۀ زلف‌آباد فراهان که یکی از محوطه‌های بزرگ اسلامی در قرون میانی است، تعداد زیادی از سفالینه‌های آبی و سفید شامل تعدادی ظروف سالم و قطعات شکسته به دست آمد. پژوهش حاضر برمبنای مطالعه و مقایسۀ سفال‌های شاخص آبی و سفید کشف‌شده از کاوش‌های محوطۀ تاریخی زلف‌آباد فراهان انجام شده تا از این طریق بتوانیم علاوه‌بر معرفی این نوع سفال، ابهامات موجود دربارۀ این نوع سفال در منطقۀ فراهان را تا حدودی مشخص کنیم. این پژوهش بـه روش توصـیفی‌تحلیلی و با تکیه بر کاوش‌های میدانی، مطالعات کتابخانه‌ای برای پاسخ به پرسش‌هایی از این دست انجام شده است: این سفال‌ها مربوط به چه دوره‌ای هستند؟ تأثیرپذیری آنها از سفال‌های آبی و سفید چین چقدر بوده؟ و این سفال‌ها در زلف‌آباد تولید می‌شده یا واراداتی هستند؟ نتایج حاصل از مطالعۀ سفال‌ها نشان می‌دهد این نوع سفال براساس سکه‌ها و سفال‌های کشف‌شدۀ مربوط به دوره ایلخانی و صفوی و با‌توجه‌به وجود سه‌پایه‌های سفالی، جوش کوره و سفال‌های تغییر شکل داده در محل تولید شده‌اند. ﺳﻔﺎﻟﯿﻨﻪ‌ﻫﺎﯼ آبی و سفید زلف‌آباد ازنظر ﻧﻘﺶ ﻭ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺳﺎﺧﺖ تحت تأثیر ﺳﺎیﺮ ﻣﺮﺍﮐﺰ ﺗﻮﻟﯿﺪ و همچنین ﭼﯿﻦ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">Pottery is one of the valuable findings in archeological excavations that is very old in Iran and has been able to reveal some of the dark spots in the history of this land. In pre-Islamic times, pottery had a special place; In the Islamic period, especially with the emergence of the Seljuk dynasty, a significant change occurred in all artistic and industrial fields, including pottery. Archaeological excavations in 2009 and 2010 in the Zolfabad area of Farahan, one of the largest Islamic sites in the Medieval Ages, yielded a large number of blue and white pottery, including a number of healthy utensils and broken pieces. The present study is based on the study and comparison of blue and white pottery that has been discovered from excavations of Zolfabad Abad Historical Site, <span dir="RTL"></span><br> In this way, while introducing this type of pottery, the ambiguities about this type of pottery in the Farahan region can be determined. This is a descriptive-analytical research based on field excavations and library studies to answer questions such as: To what period these pottery type belong? How much they were affected by China&rsquo;s blue and white pottery? Have these potteries been producted in Zolfabad site or imported? The results of the pottery study showed that this type of pottery is based on coins and pottery of the Ilkhanid and Safavid period and according to the evidence obtained as: welding furnace, clay tripods and deformed potsherds, they were producted in Zolfabad. Blue and white potteries of Zolfabad have been affected by other production centers such as China.<br> &nbsp;<br> &nbsp;</div> سفال آبی و سفید, ایلخانی, صفوی, زلف‌آباد Blue and white pottery, Ilkhanid, Safavid, Zolfabad 30 45 http://archj.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2336-4&slc_lang=other&sid=10 Mohammadreza Nemati محمدرضا نعمتی mohamadreza1973@gmail.com Yes Assistant Professor, The Research Institute of Cultural Heritage and Tourism استادیار، گروه دوره پیش از اسلام ، پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، تهران، یران