other سیری بر هنر صخره‌ای <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;">یکی از قدیمیترین سنت‌های هنری زنده در دنیا که طی هزاران سال تداوم‌یافته، هنر نقوش صخره‌ای است به نظر می‌رسد که سطوح سنگی اولین بستر ماندگاری بوده‌اند که انسان برای ثبت آثار هنری خود انتخاب کرده است.‌ البته قطعاً روش‌های دیگر و حتی قدیمیتری برای ثبت آثار هنری وجود داشته که به دلیل ماهیت تجزیه‌پذیری مواد مورداستفاده (مانند حکاکی روی چوب، استخوان و ...)، باگذشت زمان از بین رفته‌اند. از قدیمیترین دوره‌هایی که هنر صخره‌ای در آن خلق‌شده دورۀ پله ایستوسن پایانی است، اما گسترش و توسعه آن عمدتاً در آغاز دورۀ هولوسن اتفاق می‌افتد و می‌توان آن را با تحولات آب و هوایی در این و توسعۀ مکان‌های سکونتی در محیطی بیرون از غار هم‌زمان دانست. اما هنر نقوش صخره‌ای در بیشتر نقاط ایران، نیز به‌ویژه زاگرس و فلات مرکزی، به فراوانی دیده می‌شود و به نظر می‌رسد که غالب نقوش در نواحی گوناگون ایران ازلحاظ موضوع و سبک دارای شباهت‌های بسیاری با آثار روی اشیاء (مثلاً نقوش روی سفالینه‌ها) در دوره‌های گوناگون زمانی مانند مس‌سنگی، مفرغ، آهن و تاریخی و اسلامی است به‌طورکلی میل به وجود آوردن این‌گونه آثار در ایران از محدودۀ زمانی هولوسن به بعد (از حدود 12000 سال پیش به بعد) بیشتر بوده است. در این نوشتار سعی شده است به مفاهیم کلّی نقوش صخره‌ای، تاریخچۀ پژوهشهای انجام‌شده، روش‌های مستندنگاری و تاریخ‌گذاری آن‌ها و دورنمای پژوهشی آینده پرداخته شود.</span><br> <br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">One of the most ancient visual representations created by humans is the rock-art. It seems that the surface of rocks was the very first canvass selected by humans to express their artistic creations. The earliest examples of rock art date to the late Pleistocene period, but it seems that it was in Holocene period that rock art developed and expanded. This can partially be attributed to environmental changes that opened up a new mode of settlement before humans, moving out of caves into the open air over the natural landscape. In this paper we offer an overview of the rock art and rock art studies, especially a brief history of research, methodology of the study and documentation of the rock at, as well as perspectives for future research. &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"></div> هنر صخره‌ای, ایران, مستندنگاری, تاریخ‌گذاری  rock-art, pictogram,  geoglyph, Iran, documentation, dating. 25 48 http://archj.richt.ir/browse.php?a_code=A--2319-53&slc_lang=other&sid=10 Taher Qasemi طاهر قسیمی Yes