other اقتصاد معیشتی قِلاگَپ، لرستان، ایران: از اواخر نوسنگی تا عصر آهن <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;">بقایای جانوری تپه قلاگپ (شهرستان ازنا، لرستان)، در طی نخستین فصل کاوش (1388) به‌دست‌آمده است. هدف از کاوش، آگاهی از وضعیت گاه‌نگاری زاگرس مرکزی و دشت ازنا بوده و گاه‌نگاری آن شامل توالی منظمی از لایه‌های نوسنگی جدید، مس‌سنگی، مفرغ، آهن، پارت و اسلامی است. این دشت که در شرق زاگرس مرکزی واقع‌شده، تاکنون موردپژوهش و کاوش اندکی قرارگرفته است. با توجه به وجود اراضی قابل‌کشت و چراگاه‌های متعدد در دامنۀ کوه‌ها، این منطقه مناسب جهت استقرار جوامع روستانشین، کوچ‌رو و نیمه‌کوچ‌رو بوده که در دوره‌های مختلف به‌طور مستمر مورد سکونت قرارگرفته است. باتوجه به شرایط مناسب حفاظتی بقایای استخوان حیوانی قلاگپ، امکان انجام مطالعات گسترده برروی تقریباً 6500 قطعه، شامل مطالعۀ طیف جانوری، استخوان سنجی (جهت شناسایی گونه‌های اهلی یا وحشی) و الگوی کشتار فراهم شد. طیف جانوری شامل گونه‌های اهلی (94%) و وحشی (6%) است که بیشترین آن را در تمامی دوره‌ها بز و گوسفند اهلی (78%) و گاو (14%) تشکیل می‌دهد. با توجه به الگوی سن کشتار، بهره‌برداری از بز و گوسفند، شامل محصولات اولیه (گوشت) و محصولات ثانویه (لبنیات، پشم و مو) است. بهره‌برداری از گاو علاوه بر یکی از مهم‌ترین منابع غذایی پروتئینی، می‌تواند به‌عنوان نیروی کار کشاورزی نیز باشد. علاوه بر وجود یک سیستم منظم دام‌پروری در تمامی دوره‌ها و وجود اقتصاد ترکیبی دام‌پروری و کشاورزی در دورۀ مفرغ میانی، جوامع به شکار حیوانات وحشی مانند گوزن، گراز، آهو، بز و گوسفند وحشی نیز پرداخته‌اند. از دیگر ویژگی‌های مهم این مجموعه؛ وجود استخوان اسب در لایه‌های نوسنگی جدید است. درنهایت، نتایج مطالعات گیاه باستان‌شناسی که در حال انجام است، می‌تواند در تحلیل دقیق‌تر اقتصاد زیستی محوطۀ قلاگپ نقش بسزایی داشته باشد.</span><br> <br> <br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">Tepe Qela Gap (also known as Ghala Gap ) in Azna: Lurestan, was excavated in 2009 aiming to establish the chronological sequence for the Azna Plain located eastern of Central Zagros, which had been scarcely &nbsp;studied archaeologically until now. Considering the ecological diversity surrounding the plain, Tepe Qela Gap seems to have been an ideal place for the settlement of permanent villages but could also be suitable for nomadic and semi-nomadic people. The archaeozoological study of a large faunal assemblage, approximately 6500 items from this site, has provided evidence on the evolution of the subsistence economy of the site during various periods of occupation. The faunal spectra of Qela Gap from different periods, indicates that domesticated sheep/goat and cattle were the major source of animal resources. Among these domesticates it should be noted that cattle ratios are important and together with evidences of kill off patterns and osteological pathologies, we can hypothesise that these animals were used not only for food but also as draught animals, most probably, used for agricultural activities. This is a feature especially visible during the Bronze Age. The wild species, although not abundant (6%), were also part of the subsistence economy. Remains of wild sheep (Ovis orientalis), red deer (Cervus elaphus) or persian fallow deer (Dama mesopotamica), boar (Sus scrofa) and gazelle (Gazella subgutturosa) have been found and indicate that different ecosystems were exploited. Another important feature of the Qela Gap fauna is the discovery of a horse (Equus caballus) bone within the Neolithic Levels. In parallel to the archaeozoological analysis, the archaeobotanical studies are on-going and will provide a more complete picture of the subsistence economy of the site during the 5000 years of occupation.<br> <br> &nbsp;</div> باستان‌جانورشناسی, اقتصاد زیستی, محوطه قلاگپ, زاگرس مرکزی, نوسنگی جدید, مس‌سنگی, مفرغ, عصر آهن Archaeozoology, Subsistence economy, Qela Gap, Central Zagros, Late Neolithic, Chalcolithic, Bronze Age, Iron Age 125 132 http://archj.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2319-51&slc_lang=other&sid=10 Sarieh Amiri ساریه امیری Yes University of Tehran Marjan Mashkour مرجان مشکور No UMR 7209 CNRS/ National Museum of Natural History, Paris, France Azadeh Mohaseb آزاده مُحاسب No UMR 7209 CNRS/ National Museum of Natural History, Paris, France Margareta Tengberg مارگارتا تنگبرگ No UMR 7209 CNRS/ National Museum of Natural History, Paris, France Mostafa Abdolahi مصطفی عبدالهی No Department of Archaeology, Islamic Azad University, Dezful, Iran Alireza Sardari Zarchi علیرضا سرداری زارچی No Iranian Centre for Archaeological Research