Archaelogy

fa دشت شیراز در پیش از تاریخ Shiraz Plain in the Prehistory <div style="text-align: justify;">دشت میانکوهی شیراز در زاگرس جنوبی و مرکز استان فارس، یکی از نمونه‌های جذاب برای مطالعه جوامع گذشته از دوران پیش‌ازتاریخ تا حال حاضر است. بررسی‌های پراکنده باستان‌شناسی در این ناحیه، پیشینه سکونت و استقرار در این دشت را به دوران پارینه‌سنگی (حدود چهل هزار سال پیش) منسوب داشته و کاوش‌های باستان‌شناسی اخیر در دو محوطه پیش‌از‌تاریخی اشکفت قدبرمشور (پارینه‌سنگی) و تپه پوستچی (هزاره‌های ششم و پنجم پ.م)، مدارک متقنی در تأیید این فرضیات ارائه کرده است. علاوه بر این، شواهد مادی (سفال) که از محوطه‌های دیگر مانند تپه کوتاهی (هزاره ششم پ.م) و تپه شاه‌قلی‌بیگی (هزاره چهارم پ.م) یافت شده، اطلاعات بیشتری درباره فرهنگ‌های پیش‌ازتاریخی این دشت اضافه نموده است. بدین ترتیب، با استناد به این مدارک می‌توان چارچوب اولیه توالی فرهنگی و گاهنگاری محلی پیش‌ازتاریخ دشت شیراز را مبتنی بر دوره‌های پارینه‌سنگی و نوسنگی و نیز مراحل زمانی فارس عتیق (موشکی/ جری)، فارس قدیم (شمس‌آباد)، فارس میانی و جدید (باکون) تا آغاز شهرنشینی (لپویی) بنیان نهاد و تحولات و تغییرات فرهنگی منطقه را تا آستانه ورود به دوران ایلام در هزاره سوم پ.م بر اساس داده‌های موجود توضیح داد. از جانب دیگر، در این مقاله با اتکا به نتایج حاصل از علوم میان‌رشته‌ای نظیر دیرین‌اقلیم‌شناسی، دیرین‌هیدرولوژی و گرده‌شناسی (پوشش گیاهی باستان) که توسط متخصصان روی رسوبات حوضه دریاچه مهارلو صورت گرفته، تلاش شده تأثیر شرایط محیطی و اقلیمی دوران هولوسن بر زندگی جوامع و زیستگاه‌های این دشت ارزیابی شود و ماهیت این برهمکنش‌ها بررسی گردد.</div> <div style="text-align: justify;">The Shiraz intermountain plain in the center of Fars province, Southern Zagros, is one of the interesting environments for studying ancient societies from the prehistoric era to the present. Sparse archaeological surveys and recent archaeological excavations at the prehistoric sites of Eshkaft-e Ghad-e Barmshur (Paleolithic) and Tappeh Poustchi (6th and 5th millennia BC) have resulted in convincing evidence for the presence of human societies in this area in the Paleolithic periods (about 40,000 years ago). Moreover, the material culture (ceramic assemblage) of other sites such as Tappeh Kutahi (6th millennium BC) and Tappeh Shahgholibeigi (4thmillennium BC) have provided further information on the prehistoric cultures of the Shiraz Plain. Therefore, based on the evidence we can establish a preliminary framework for the prehistoric cultural sequence and local chronology of the Shiraz Plain in the Paleolithic and Neolithic periods, archaeological phases of Archaic Fars (Mushki/Jari), Early Fars (Shamsabad), Middle and Late Fars (Bakun), and early urbanization (Lapui), and explain the cultural transformations resulting in the Elamite period during third millennium BC. Furthermore, we attempt to analyze the impacts of Holocene climate events and environmental conditions on the development of the ancient societies and settlements of the region based on Paleoclimatology, Paleohydrology, and Palynology studies (ancient vegetation) in the Maharlu Lake Basin, and explore the nature of the human-environment interactions.</div> تپه شاه‌قلی‌بیگی,دشت شیراز,پیش از تاریخ,اشکفت قَدبَرمشور,تپه کوتاهی,تپه پوستچی Shiraz Plain,Prehistory,Eshkaf-e Ghad Barmshor,Tappeh Kutahi,Tappeh Poustchi,Tappeh ShahGholiBeigi 9 28 http://archj.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2161-1&slc_lang=fa&sid=10 Alireza Sardari علیرضا سرداری a.sardari@richt.ir Yes Asissant Professor, Iranian Center for Archaeological Research (ICAR), Research Institute of Cultural Heritage and Tourism (RICHT), Tehran, Iran. استادیار پژوهشی، پژوهشکده باستان‌شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران. Hasanali Arab حسنعلی عرب h_arab@shirazartu.ac.ir No Asissant Professor, Department of Archaeology, Shiraz University of Art, Iran. استادیار، گروه باستان‌شناسی، دانشگاه هنر شیراز