دوره 4، شماره 3 - ( 9-1403 )                   جلد 4 شماره 3 صفحات 100-75 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
nemati M, Sharahi E. Investigation and Study of Architectural Structures Discovered from Zolfabad Farahan. Archaelogy 2024; 4 (3) : 5
URL: http://archj.richt.ir/article-10-1933-fa.html
نعمتی محمدرضا، شراهی اسماعیل. بررسی و مطالعۀ ساختارهای معماری مکشوفه از زلف‌آباد فراهان. مجله باستان‌شناسی. 1403; 4 (3) :75-100

URL: http://archj.richt.ir/article-10-1933-fa.html

بررسی و مطالعۀ ساختارهای معماری مکشوفه از زلف‌آباد فراهان
محمدرضا نعمتی*1 ، اسماعیل شراهی2
1- دانشیار پژوهشکده باستان شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، mohamadreza1973@gmail.com
2- اداره کل میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی استان مرکزی
چکیده:   (1608 مشاهده)
منطقهٔ فراهان در حدفاصل غرب و مرکز فلات مرکزی قرار گرفته و در طول تاریخ، به‌خصوص دورهٔ اسلامی، از اهمیت بسیاری برخوردار بوده است. محوطهٔ زلف‌آباد با بیش از صد هکتار وسعت، یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین محوطه‌های دورهٔ اسلامی این منطقه است. در کاوش‌های باستان‌شناسی سال ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ در این محوطهٔ باستانی، آثار و بقایای معماری شامل بخش مسکونی، حمام و میدان‌گاهی به‌دست آمد. ساختارها و فضاهای معماری، سفال و سایر داده‌های حاصل از این کاوش می‌تواند مبنایی برای شناخت بیشتر دورهٔ اسلامی این منطقه و سایر مناطق کشور باشد. هدف اصلی از ارائهٔ این مقاله، معرفی و بررسی ویژگی‌های ساختارهای مکشوفه به‌عنوان نمونه‌ای نویافته، تاریخ‌گذاری دقیق آن‌ها براساس مواد فرهنگی به‌دست‌آمده از فضاها و تطبیق با آن اطلاعات متون تاریخی است. این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی در دو مرحلهٔ میدانی و کتابخانه‌ای به انجام رسیده است. مرحلهٔ اول شامل کاوش میدانی و مشخص‌کردن آثار و بقایای معماری به‌جامانده و مرحلهٔ دوم شامل انجام مطالعات کتابخانه‌ای است. پرسش‌های قابل طرح در این پژوهش عبارتند از: معماری مکشوفه از کاوش‌های زلف‌آباد از لحاظ ساختار به چه شکل بوده است؟ در ساخت و شکل‌گیری این ساختارها چه عواملی مؤثر بوده است؟ ساختارهای به‌دست‌آمده از کاوش‌ها می‌تواند بخشی از شهر معروف دلف‌آباد باشد؟ این ساختارها مربوط به چه دوره‌ای هستند؟ و مصالح عمدهٔ به‌کاررفته در سازه‌های معماری چیست؟ نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که ساختارهای مکشوفه از کاوش‌های این محوطه مربوط به واحدهای مسکونی، حمام و میدان هستند که در ساخت و شکل‌گیری این ساختارها، عوامل متعددی همچون اقتصادی، مذهبی، فرهنگی و به‌ویژه دسترسی آسان به منابع آب مؤثر بوده است. ساختارهای مکشوفه از زلف‌آباد مربوط به بافت روستایی بزرگ است و حداقل در کاوش‌های انجام‌شده در دو فصل، هیچ شواهدی از شهر معروف به ابودلف به‌دست نیامد. بر اساس مواد فرهنگی یافت‌شده از کاوش‌های باستان‌شناسی همچون سفال و سکه، این محوطه از دورهٔ سلجوقی تا پایان دورهٔ صفوی دارای سکونت بوده که اوج گسترش و ترقی آن متعلق به دورهٔ ایلخانی است. ساختارهای معماری محوطهٔ زلف‌آباد براساس شرایط محیطی و اقلیمی منطقه و با استفاده از مصالح بومی ساخته شده‌اند.
شماره‌ی مقاله: 5
واژه‌های کلیدی: زلف‌آباد، معماری، مسکونی، حمام، میدان‌گاهی، دوران اسلامی ‌
متن کامل [PDF 5210 kb]   (520 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: باستان شناسی و تاریخ هنر
دریافت: 1403/7/10 | پذیرش: 1403/9/14 | انتشار: 1403/9/30
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.