other بررسی و مطالعه بناهای قاجاری و اوایل پهلوی شهرستان دره‌شهر مطالعه موردی : قلعۀ «پوراشرف»، «قلعۀ میرغلام هاشمی» و «قلعۀ جهانگیرآباد» <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;">بناهای بجای مانده از اواخر دوران قاجاریه و اوایل پهلوی شهرستان دره‌شهر، ازجملۀ شواهدی است که می‌توان با استناد به آن‌ها، تحولات نظامی، اجتماعی و اقتصادی آن دوران را درک کرد. اهداف اصلی این پژوهش، ابتدا توصیف ساختار معماری هریک از این آثار و سپس بررسی علل ساخت و درنهایت مطالعۀ الگوی پراکنش آن‌ها در این شهرستان است. بر این اساس پرسش‌های اصلی پژوهش عبارت‌اند از:1. پلان بناهای موردمطالعه از چه الگویی پیروی می‌کند؟ 2. براساس مطالعات تاریخی، دلایل ساخت این‌گونه بناها در شهرستان دره‌شهر چه بوده است؟ 3. الگوی پراکنش آن‌ها از چه عواملی پیروی کرده است؟ نتایج مطالعات به‌عمل‌آمده نشان می‌دهد، بناهای قاجاریه و اوایل پهلوی شهرستان دره‌شهر عبارت‌اند از قلعۀ پوراشرف از اواخر دورۀ قاجاریه و با تاریخ ساخت یا تعمیر و مرمت 1335 ھ.ق، خانۀ پهلوی میرغلام هاشمی و خانۀ پهلوی جهانگیرآباد که بر اساس منابع تاریخی این بنا نیز متعلق به همسر دوم میرغلام هاشمی بوده است. علل ساخت این‌گونه بناها در شهرستان دره شهر، ابتدا درگیرهای نظامی قشون دولت مرکزیِ به فرماندهی صیدمحمدخان پوراشرف با شورشیان منطقه بوده است. سپس با سرکوب این شورش &shy;ها و حاکم شدن میرغلام هاشمی، قلعۀ پوراشرف و سایر بناهای نوبنیاد کارکردهای دیگری یافته و محلی برای جمع &shy;آوری مالیات و رسیدگی به امور اجتماعی و اقتصادی منطقه شدند؛ بنابراین وضع مالیات بر تولیدات کشاورزی را می&shy; توان &nbsp;یکی از دلایل مهم و اصلی مکان&shy; گزینی این بناها در مناطق خوش آب و هوا و حاصلخیزی چون شیخ &shy;مکان، هاشم &shy;آباد و جهانگیرآباد دانست. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و براساس مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای به سرانجام رسیده است.</span><br> <br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">The historical buildings from the late Qajar and early Pahlavi periods of Darreh Shahr are the evidence based on which, one can understand the military, social and economic developments of these periods. The main objectives of this research are: first, to describe the architectural structures of each of these buildings, and second, to examine the reasons for their construction and, third, to study their distribution patterns in the region. Accordingly, the main questions of the study are: 1. What pattern does the layout of these buildings follow? 2. How explainable is, on the basis of historical studies, the reasons for the construction of these buildings in Darreh Shahr County? 3. What factors did their distribution pattern follow?<br> The results of the study show that the historical buildings belonging to Qajar and early Pahlavi eras in Darreh Shahr County include Pour Ashraf Castle from the late Qajar period (date of construction or repair backs to 1335 AH), and houses of Mir Gholam Hashemi and Jahangir Abad from the Pahlavi period. The latter is assumed to be belonged to the second wife of Mir Gholam Hashemi. The initial reason for the construction of these buildings was the military conflicts between the regional rebellions and the military forces of the central government under the command of Seyd Mohammad Khan Pour Ashraf. Having the rebellions suppressed and with the accession of Mir Gholam Hashemi to power, the buildings of this type including Qal&#39;eh-i Pour Ashraf and newly constructed buildings (Qal&#39;eh-i Mir Gholam Hashemi and Qal&#39;eh-i Jahangir Abad) served as places for tax collection and tackling socio-economic affairs. Finally, the increased importance of taxation on agricultural affairs, good-weathered, fertile-soil and water-filled areas such as Jahangir Abad and Sheikh Makan were the factors that advocated the construction of these buildings at these positions. They provided proper supervision of tax collection among nearby peasants and farmers. The methodology of this research is descriptive-analytic and has been conducted based on field and library studies.<br> <br> &nbsp;</div> دره‌شهر, قلاع, قاجاریه, اوایل پهلوی, معماری,الگوی پراکنش. Darreh Shahr, Castle, Qajar, Early Pahlavi, Architecture, Distribution pattern. 119 128 http://archj.richt.ir/browse.php?a_code=A--2319-62&slc_lang=other&sid=10 Arash Lashkari آرش لشکری No Faculty member at the Iranian Center for Archaeological Research (ICAR) عضو هیئت‌علمی پژوهشکده باستان‌شناسی Majid Sarikhani مجید ساریخانی No Faculty member at Shahrekord University, Department of Archaeology عضو هیئت‌علمی دانشگاه شهرکرد، گروه باستان‌شناسی Akbar Sharifinia اکبر شریفی‌نیا Yes Ph.D candidate of Historic Archaeology, Department of Archaeology, Bu Ali-Sina University دانشجوی دکتری باستان‌شناسی دورۀ تاریخی دانشگاه بوعلی سینا