en بررسی باستان‌شناختی منطقه مریوان؛ نتایج دو فصل بررسی میدانی شناسایی محوطه‌ها و توالی‌های فرهنگی <div dir="ltr" style="text-align: justify;"> <div dir="rtl" style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%">منطقه مریوان در طی دور‌ه‌های مختلف تاریخی و پیش‌از‌تاریخی دارای ارتباطات فرهنگی ویژه‌ای با زاگرس شمالی بوده است؛ به نحوی که در طی دوره‌های مختلف به‌عنوان منطقه حائل بین دو جغرافیای برخوردار و غنی از محوطه‌های باستانی یعنی غرب‌زاگرس مرکزی و جنوب زاگرس شمالی (بین‌النهرین) ایفای نقش کرده است. برای درک چگونگی این نقش بررسی تعاملات فرهنگ مادی در این منطقه حائز اهمیت است. شواهد حاصل از تحقیقات اخیر در شمال بین‌النهرین به الگوهای پیچیده تعامل فرهنگی با غرب ایران طی دور‌ه‌های مختلف اشاره دارد. یافته‌های اوروکی بدست آمده طی بررسی‌های مختلف در مریوان به همراه کتیبه آشوری کشف‌شده از قلعه امام، بینش‌های مهم جدیدی را در مورد برخوردهای بینا فرهنگی و شبکه ارتباطی به ارتفاعات ایران را ارائه می‌دهد، با توجه به مواردی که اشاره شد، به احتمال شهرستان مریوان دارای پتانسیل بسیار بالایی برای مطالعات در حوزه‌های مختلف باستان‌شناسی است. نتایج اولیه بررسی مساحتی بالغ بر </span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%">۶۷۰</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"> کیلومتر مربع در بخش کوهستانی این شهرستان حاکی از کشف استقرارهای متنوع از پارینه‌سنگی تا قرون متأخر اسلامی است که شامل انواع محوطه‌ها نظیر غار، پناهگاه‌های صخره‌ای، محوطه‌های روباز پارینه‌سنگی، قلعه، برج‌های دیدبانی، گورستان، محوطه‌های استقراری و استقرارهای فصلی و ابنیه است. در دو فصل بررسی مجمو</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%">عاً 403</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"> محوطه شناسایی گردید که از این تعداد </span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%">217</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"> محوطه در فصل اول و </span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%">186</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:IRMitra"><span style="font-family:Tahoma;"> محوطه در فصل دوم کشف شد. تعداد محوطه‌های دوران اسلامی با ۱۲۹ محوطه بیشترین تعداد را به خود اختصاص داده‌اند.</span> </span></span></span></div> <div dir="ltr" style="text-align: justify;"></div></div> <div dir="ltr" style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%">Mariwan region has had considerable cultural relations with northern Zagros throughout different historical and prehistoric periods. This region, at various times, has served as a buffer zone between two areas rich in ancient sites: west of central and south of northern Zagros. To understand the nature and extent of this role, it is essential to examine the material culture interactions in this region. Evidence collected from recent studies in northern Mesopotamia has revealed a complex pattern of cultural interaction with western Iran during different periods. For example, the Uruk-period finds obtained from different surveys conducted in Mariwan region and discovery of an Assyrian inscription from the vicinity of Qaleh Imam, provide a new insight into the intercultural encounters and communication networks with the Iranian highlands. Thus, Mariwan County has a considerable potential for archaeological studies. During field surveys covering a 670 km&sup2; area in the mountainous part of this county in August 2021 and September 2023, we identified numerous sites spanning from the Palaeolithic to the Late Islamic period. These include caves, rock shelters, open-air Palaeolithic sites, forts and watchtowers, cemeteries, monuments, as well as temporary and permanent settlements. During these two seasons, a total number of 403 sites were identified, 217 in the first and 186 in the second season, with the Islamic period sites being the most represented (129 sites). </span></span></span></div> <div dir="ltr" style="text-align: justify;"></div> بررسی باستان‌شناسی, شهرستان‌مریوان, گورستان‌های خمره‌ای, الگوهای استقراری, گذرگاه‌های انتقالی Archaeological Survey, Mariwan Region, Jar Burial Cemeteries, Settlement Patterns, Transit corridors 0 0 http://archj.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-3998-1&slc_lang=en&sid=10 Nemat Hariri نعمت حریری hariri.nemat@gmail.com Yes Postdoctoral Researcher in Geoarchaeology, Faculty of Geology, College of Science, University of Tehran پژوهشگر پسادکتری باستان زمین‌شناسی دانشکده زمین‌شناسی دانشکدگان علوم دانشگاه تهران Fateh Zarefar فاتح زارع‌فر fatehzarefar@ut.ac.ir No PhD Candidate in Prehistoric Archaeology, University of Tehran دانشجوی باستان‌شناسی پی ار تاریخ دانشگاه تهران Hamzeh Mohammadpour حمزه محمدپور hamzeh.mohammadpour4@gmail.com No PhD Candidate in Islamic Period Archaeology, University of Tehran دانشجوی دکتری باستان‌شناسی اسلامی، دانشگاه تهران Samran Asiabani سامران آسیابانی samranegon@gmail.com No MA Graduate in Architecture, Bu-Ali Sina University, Hamedan دانش‌آموخته کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه بوعلی سینا همدان Mohammad Masoumian محمد معصومیان masoumianmohammad90@gmail.com No PhD Graduate in Archaeology, University of Tehran دانش‌آموخته دکتری باستان‌شناسی دانشگاه تهران